Wrażliwa stopa

Zespół wrażliwej stopy

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Stopa wrażliwa jest to zespół zniekształceń, które prowadzą do wystąpienia dolegliwości bólowych stóp utrudniających, a z czasem uniemożliwiających używanie standardowego obuwia. Powstanie zespołu stopy wrażliwej jest w pewien sposób związane z rozwojem filogenetycznym człowieka. Stopy przeszły daleko idącą przemianę, przystosowując się do pozycji pionowej ciała, utrzymania równowagi i funkcji chodzenia. Uległy one wydłużeniu, a dystalne ich końce tzn. przodostopia skierowały się na zewnątrz, powiększając znacznie w ten sposób powierzchnię podparcia.

Stopa wrażliwa jest to zespół zniekształceń, które prowadzą do wystąpienia dolegliwości bólowych stóp utrudniających, a z czasem uniemożliwiających używanie standardowego obuwia. Powstanie zespołu stopy wrażliwej jest w pewien sposób związane z rozwojem filogenetycznym człowieka. Stopy przeszły daleko idącą przemianę, przystosowując się do pozycji pionowej ciała, utrzymania równowagi i funkcji chodzenia. Uległy one wydłużeniu, a dystalne ich końce tzn. przodostopia skierowały się na zewnątrz, powiększając znacznie w ten sposób powierzchnię podparcia.

Stopa wrażliwa jest to zespół zniekształceń, które prowadzą do wystąpienia dolegliwości bólowych stóp utrudniających, a z czasem uniemożliwiających używanie standardowego obuwia. Powstanie zespołu stopy wrażliwej jest w pewien sposób związane z rozwojem filogenetycznym człowieka. Stopy przeszły daleko idącą przemianę, przystosowując się do pozycji pionowej ciała, utrzymania równowagi i funkcji chodzenia. Uległy one wydłużeniu, a dystalne ich końce tzn. przodostopia skierowały się na zewnątrz, powiększając znacznie w ten sposób powierzchnię podparcia.

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Noszenie obuwia na wysokim obcasie powoduje niefizjologiczne zwiększenie obciążeń przodostopia, prowadząc wtórnie do deformacji. Obserwowane zniekształcenia w zespole stopy wrażliwej wynikają również z osłabienia aparatu więzadłowego i zaburzenia równowagi mięśni stopy. Do deformacji stóp powodujących powstanie zespołu stopy wrażliwej należy zaliczyć: tzw. płaskostopie poprzeczne, paluch koślawy, palce młotkowate, dodatkowe kości łódkowate jako wady wrodzone.

Ocena kliniczna stopy, zwłaszcza w początkowych fazach deformacji, jest trudna. Niezbędne stają się badania plantograficzne, podoskopowe, bądź badanie komputerowe stóp.

Ból pięty przy chodzeniu

Masz pytanie?
Zadzwoń!

Oddział Warszawa
Oddział Kraków
Formthotics - wkładki ortopedyczne

U osób dorosłych z czasem prowadzi do poszerzenia wymiaru poprzecznego przodostopia, co ma wpływ na powstawanie palucha koślawego, palców młotkowych i wtórnych zmian zwyrodnieniowych drobnych stawów stopy.

Stopa wydrążona (o nadmiernie wysklepionym łuku podłużnym)

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Popularnie nazywana stopą o wysokim podbiciu, charakteryzuje się znacznie zmniejszoną powierzchnią konatku z podłożem. Jest to przyczyną nadmiernej kumulacji obciążeń, powodujących w dalszym okresie powstawanie modzeli skórnych i silnych dolegliwości bólowych występujących zwłaszcza w czasie chodzenia.Najczęstszym problemem spotykanym u osób z nadmiernie wysklepionym łukiem podłużnym jest zapalenie rozścięgna podeszwowego  które nie leczone bardzo często przeradza się w ostrogę piętową.

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Omawiające ten problem należy wyjaśnić, że sklepienie poprzeczne stopy jest pojęciem umownym. W stopie nieobciążonej, głowa I kości śródstopia wystaje nieco bardziej ku stronie podeszwowej w stosunku do głowy II i III kości śródstopia. Również głowy IV i V kości śródstopia są ustawione niżej od dwóch poprzednich. W ten sposób na ich wysokości powstaje zarys łagodnego łuku znikającego w fazie obciążenia. W tej fazie wszystkie głowy kości śródstopia w równej mierze przylegają do podłoża. Ta zmian pozycji głów jest możliwa dzięki fizjologicznej nieruchomości I, IV i V kości śródstopia. Kość II i III pozostają w niezmienionej pozycji niezależnie od fazy chodu.

Nazwa “stopa poprzecznie płaska” zakłada, że obciążenie dokonuje się przez zwiększone obniżenie głowy II i III kości śródstopia, w rzeczywistości jednak odchylają się ku stronie grzbietowej głowy skrajnych kości śródstopia. Przy zwiększeniu wymiaru poprzecznego stopy głowy II i III kości śródstopia, jako najdłuższe i najmniej ruchome, przejmują największe obciążenia w fazie odbicia. Przeciążenia te zwiększają się z powodu innych czynników jak np.: końskie ustawienie stopy u kobiet noszących buty na wysokich obcasach. Nie istnieje, jakakolwiek bezpośrednia rejestracja tego sklepienia w pozycji stojącej, a więc w pełnym obciążeniu stopy. W związku z tym należałoby raczej mówić o zespole przeciążenia przodostopia.

Zapalenie ścięgna podeszwowego

Kolejną deformacją wchodzącą w skład zespołu stopy wrażliwej są zniekształcenia i dysfunkcje palców stopy. Palce stopy stanowią dynamiczny łuk przedni stopy. Zgięcie podeszwowe palców powoduje przyparcie opuszek do podłoża i odciążenie głów kości śródstopia w czasie trwania fazy odbicia.

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Do najczęściej spotykanych deformacji należą palce młotkowate tzn. utrwalone grzbietowe zgięcie paliczków podstawowych w stawach śródstopno-palcowych, będących wynikiem podwichnięć lub zwichnięć ku stronie grzbietowej paliczków podstawowych. Niewątpliwie znaczenie w powstawaniu tej deformacji ma niedomoga mięśni wewnętrznych stopy zginających stawy śródstopno-palcowe do czego często dochodzi w wyniku noszenia zbyt ciasnego obuwia. Drugim zewnątrzpochodnym czynnikiem jest zbyt długie utrzymywanie palców w zgięciu grzbietowym np. podczas noszenia obuwia na wysokim obcasie.

Takie grzbietowe ustawienie palców wyłącza ich udział w fazie odbicia i zwiększa nacisk głowy II i III kości śródstopia na podłoże, czyli używając dotychczasowego mianownictwa likwiduje poprzeczny łuk stopy. Następstwem przeciążenia części miękkich przodostopia jest powstanie w tym miejscu modzeli skórnych i przewlekłego stanu zapalnego tkanek głębiej leżących. Występująca wtedy duża bolesność w sposób zdecydowany utrudnia poruszanie się i może prowadzić do znacznego inwalidztwa. Długotrwałe przeciążenia głów II i III kości śródstopia są wymieniana jako jedna z przyczyn złamań marszowych w obrębie szyjek.

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Zniekształcenie to polega na szpotawym ustawieniu I kości śródstopia, nadmiernym wystawieniu ku stronie przyśrodkowej głowy tej kości, oraz odchyleniu całego palucha ku stronie palca V. Jest to jedna z najbardziej typowych deformacji zaliczanych do zespołu stopy wrażliwej. Zniekształcenie to występuje najczęściej u kobiet,a w powstaniu jego na pewno odgrywają rolę dwa czynniki: słabsza struktura więzadłowo – torebkowa stopy kobiecej i szkodliwe działanie różnych typów obuwia damskiego.Należy wspomnieć o rodzinnym występowaniu tej wady. Na powstanie tej wady ma wyraźny wpływ istnienie zespołu przeciążenia przodostopia, grzbietowe przykurcze sąsiednich palców i nieprawidłowe ustawienie I kości śródstopia. Charakterystyczną rzeczą dla paluch koślawego jest stopniowo powiększający się obrys przyśrodkowej strony główki I kości śródstopia, a spowodowany powstającą w tym miejscu wyroślą kostną, i odczynem zapalnym leżącej tu kaletki maziowej. Zmiany te są przyczyną dolegliwości bólowych nasilających się zwłaszcza w czasie chodzenia.

FAQ – Zespół wrażliwej stopy

1) Czym jest zespół wrażliwej stopy?

To zespół zniekształceń stóp, które powodują ból utrudniający funkcjonowanie, a z czasem mogą też uniemożliwiać noszenie standardowego obuwia.

2) Jakie są najczęstsze objawy?

Najczęściej pojawiają się:

  • ból przodostopia (przy palcach / „pod poduszką” stopy),

  • dyskomfort w butach (ucisk, pieczenie, tkliwość),

  • narastające problemy z doborem obuwia,

  • modzele/odciski w miejscach przeciążeń (często pod II–III kością śródstopia).

3) Skąd bierze się ból w tym zespole?

Ból zwykle wynika z przeciążeń i zmian ustawienia stopy, którym sprzyjają m.in. osłabienie aparatu więzadłowego oraz zaburzenia równowagi mięśniowej stopy.

4) Czy obuwie na wysokim obcasie może nasilać problem?

Tak. Na stronie opisano, że wysoki obcas niefizjologicznie zwiększa obciążenia przodostopia, co wtórnie może prowadzić do deformacji i przeciążeń.

5) Jakie deformacje najczęściej „wchodzą” w skład zespołu wrażliwej stopy?

Wymieniane są m.in.:

  • płaskostopie poprzeczne,

  • paluch koślawy,

  • palce młotkowate,

  • dodatkowa kość łódkowata (jako wada wrodzona).

6) Czy „stopa płasko-koślawa” może mieć z tym związek?

Może. Opis wskazuje, że u dorosłych z czasem może dochodzić do poszerzenia przodostopia, co sprzyja m.in. paluchowi koślawemu, palcom młotkowatym i wtórnym zmianom w drobnych stawach stopy.

7) A co ze stopą wydrążoną (wysokim podbiciem)?

Przy stopie wydrążonej zmniejsza się powierzchnia kontaktu z podłożem, przez co rosną przeciążenia. Może to prowadzić do modzeli i silnych dolegliwości bólowych przy chodzeniu; jako częsty problem wskazano też zapalenie rozcięgna podeszwowego, które nieleczone bywa powiązane z rozwojem ostrogi piętowej.

8) Dlaczego płaskostopie poprzeczne tak często boli w przodostopiu?

W opisie podkreślono, że przy zwiększeniu wymiaru poprzecznego stopy największe obciążenia w fazie odbicia przejmują głowy II i III kości śródstopia, co nasila przeciążenia przodostopia.

9) Jak palce młotkowate wpływają na przeciążenia stopy?

Przy palcach młotkowatych (utrwalone zgięcie grzbietowe palców) palce gorzej uczestniczą w fazie odbicia, a nacisk na przodostopie może rosnąć, co sprzyja modzelom i przewlekłemu stanowi zapalnemu tkanek oraz bólowi.

10) Czym jest paluch koślawy i dlaczego boli?

Opisano go jako ustawienie z odchyleniem palucha oraz uwypukleniem okolicy głowy I kości śródstopia. Dolegliwości bólowe mogą wynikać m.in. z narastającej „wyrośli” kostnej i podrażnienia kaletki, szczególnie podczas chodzenia.

11) Jak diagnozuje się zespół wrażliwej stopy?

Wskazano, że kliniczna ocena (zwłaszcza we wczesnych etapach) bywa trudna, dlatego pomocne są m.in. badania plantograficzne, podoskopowe oraz komputerowe badanie stóp.

12) Czy wkładki ortopedyczne mogą pomóc?

Wkładki mogą wspierać terapię, bo są projektowane tak, aby stabilizować stopę, podpierać jej naturalny kształt oraz pomagać kontrolować problemy stopy, co może zwiększać skuteczność innych elementów leczenia bólu kończyny dolnej.

13) Jak długo trzeba nosić wkładki / prowadzić terapię?

To zależy od rodzaju deformacji, stopnia przeciążeń oraz tolerancji tkanek. Najczęściej poprawa jest stopniowa (tkanki muszą się zaadaptować), a plan postępowania powinien wynikać z badania stóp i doboru obuwia.

14) Kiedy warto zgłosić się na konsultację?

Jeśli:

  • ból utrzymuje się mimo zmiany butów,

  • narasta problem z doborem obuwia,

  • pojawiają się modzele/odciski wciąż w tych samych miejscach,

  • widzisz postępujące zniekształcenia palców lub okolicy palucha.

15) Co mogę zrobić od razu, zanim trafię do specjalisty?

Najczęściej pomaga „pierwsza pomoc” obciążeniowa:

  • ograniczenie wysokich obcasów i wąskich nosków,

  • wybór butów z szerszym przodem i amortyzacją,

  • unikanie długiego chodzenia w bólu,

  • obserwacja, gdzie powstają modzele (to wskazówka przeciążeń do oceny w badaniu).