Płaskostopie

Nerwiak Mortona

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Najpierw mrowienie w śródstopiu lub między palcami, potem silny palący ból pojawiający się najczęściej w pozycji stojącej lub podczas chodzenia i biegania. Zmniejszenie dolegliwości bólowych następuje dopiero w pozycji siedzącej, gdy masz okazję zdjąć buty i rozmasować obolałą stopę? Prawdopodobnie cierpisz na neuralgię Mortona, w której może, ale nie musi występować również nerwiak Mortona – niewielki niezłośliwy guz.

Najczęściej omawiane schorzenia dotyka kobiet – szacuje się, że płeć piękna choruje na neuralgię Mortona aż osiem razy częściej niż mężczyźni.

Jest to związane głównie z chodzeniem w niewygodnym obuwiu na wysokim obcasie, które generuje naciski na śródstopie. Jeżeli podejrzewasz u siebie chorobę Mortona, przeczytaj dokładnie ten tekst. Dowiesz się z niego, jakie są przyczyny i objawy oraz jak wygląda leczenie tej uciążliwej dolegliwości.

Nerwiak Mortona

Czym jest nerwiak Mortona, a czym neuralgia Mortona?

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Nerwiak Mortona to niezłośliwy guz, który robi się na skutek oblekania przez tkankę łączną włóknistą  drażnionego nerwu. Jest to efekt mikrozłamań, powstałych przez przeciążenia kostno-mięśniowe w obrębie śródstopia. Z kolei objawy opisane we wstępie występują w neuralgii Mortona – zespole bólowym okolicy śródstopia i palców.

Cierpisz z powodu haluksów?
zadzwoń do nas już teraz!

Oddział Warszawa
Oddział Kraków
Formthotics - wkładki ortopedyczne

Gdy więzadło poprzeczne uciska nerw podeszwowy lub jest ono nadmiernie rozciągnięte i powstał stan zapalny wówczas można mówić o neuralgii Mortona – to bezpośrednia przyczyna choroby. Z czasem dochodzi do zmian zwyrodnieniowych w obrębie śródstopia. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia choroby Mortona są m.in. halluksy, płaskostopie poprzeczne, czy też palce młotkowate.

Również osoby z wrodzonym wysokim podbiciem lub wąskim przedstopiem mogą być podatne na neuralgię Mortona. Jednak jest też kilka przyczyn, które można i wypadałoby wyeliminować.

Przykłady? Choćby chodzenie w butach na wysokim obcasie, czy otyłość. Również wszelkie gangliony, tłuszczaki występujące w okolicy nerwu podeszwowego mogą się przyczyniać do rozwoju choroby Mortona. Na koniec nie można również zapominać o stanach zapalnych kaletek maziowych i torebek stawowych, które też mogą przyczynić się do wystąpienia omawianego schorzenia.

Nerwiak Mortona

Objawy neuralgii Mortona

Formthotics - wkładki ortopedyczne

Jak już zostało wspomniane pierwszy etap choroby Mortona zaczyna się przeważnie do mrowienia w okolicy palców lub śródstopia. Z czasem mrowienie zastępuje silny ból, który trudno jednoznacznie opisać. Zmniejszenie dolegliwości następuje dopiero w pozycji leżącej lub siedzącej, gdy chory ma możliwość rozmasowania bolącej stopy. Bóle stopy w chorobie Mortona mogą występować sporadycznie raz lub dwa razy w tygodniu albo codziennie, gdy choroba przejdzie w stan przewlekły – wówczas jest wyjątkowo uciążliwa.

By postawić precyzyjną diagnozę należy wybrać się do lekarza specjalisty. Ortopeda wykona badanie fizykalne, a w razie wątpliwości skieruje na dodatkowe badanie RTG, które pozwoli wykluczyć złamanie kości stopy lub zwichnięcia. By diagnoza była kompletna wykonuje się również badanie ortopedyczne USG lub rezonans magnetyczny, co ma wykluczyć stan zapalny tkanek miękkich w obrębie śródstopia.

Chodzi tu m.in. o takie jednostki chorobowe jak zapalenie torebki stawowej, czy zapalenie kaletki maziowej. Na podstawie wyżej wymienionych badań, mając pełny obraz stanu stopy można postawić diagnozę.

Nerwiak Mortona

Leczenie choroby Mortona

W leczeniu choroby Mortona podejmuje się najpierw leczenie zachowawcze, które polega na rehabilitacji, której zadaniem jest przywrócenie ruchomości przodostopia oraz na wykonaniu specjalnych wkładek ortopedycznych, dopasowanych osobno do każdej ze stóp pacjenta. Zrobienie wkładek poprzedza precyzyjne badanie komputerowe stóp, w którym analizuje się naciski stóp na podłoże zarówno w pozycji stojącej, jak i podczas chodu. Tylko na tej podstawie można wykonać idealnie dopasowane wkładki ortopedyczne, które spowodują odpowiednie rozłożenie nacisków stóp na podłoże. Ważnym elementem leczenia jest również wyeliminowanie czynników generujących dolegliwości, a więc zaprzestanie chodzenia w niewygodnym obuwiu na obcasie, które obciąża śródstopie i uciska przodostopie.

W następnej kolejności, gdy dolegliwości bólowe się nie zmniejszyły stosuje się tzw. blokadę, czyli iniekcję leku sterydowego w miejsce stanu zapalnego. Często jednak wyżej wspomniane działania nie odnoszą zamierzonych skutków i konieczna jest interwencja chirurgiczna. Operacja polega na wycięciu tkanek, które wywołują ucisk, albo na wycięciu całego nerwu. Zazwyczaj po takim zabiegu rehabilitacja jest szybka, a efekty utrzymują się przez długi czas. Niestety choroba Mortona może nawracać. Wówczas rozważa się ponowne przeprowadzenie zabiegu lub rozpisuje się intensywną rehabilitację, która ma na celu rozluźnienie tkanek w okolicy śródstopia.

Cieszymy się, że przeczytałeś z zainteresowaniem treść tego artykułu do końca. Mamy nadzieję, że w przypadku już niewielkich dolegliwości zgłosisz się do ortopedy. Gdy zaczniesz odczuwać mrowienie w okolicy śródstopia to nie ma na co czekać, tylko trzeba umówić się na wizytę do lekarza specjalisty. Rokowania będą o wiele lepsze, jeżeli leczenie zostanie rozpoczęte już w pierwszym stadium choroby Mortona.

FAQ – Nerwiak Mortona (neuralgia Mortona): przyczyny, objawy i leczenie

1) Czym jest nerwiak Mortona, a czym neuralgia Mortona?

Nerwiak Mortona to niewielki, niezłośliwy guz – powstaje, gdy drażniony nerw zostaje „obleczony” tkanką łączną włóknistą (zwykle jako efekt przeciążeń w obrębie śródstopia). Neuralgia Mortona to natomiast zespół bólowy okolicy śródstopia i palców – i to ona daje typowe dolegliwości.

2) Jakie są typowe objawy choroby Mortona?

Najczęściej zaczyna się od mrowienia w śródstopiu lub między palcami, a z czasem pojawia się silny, palący ból, nasilający się zwykle w staniu, chodzeniu, bieganiu. Ulgę przynosi dopiero odpoczynek (pozycja siedząca/leżąca), zdjęcie butów i rozmasowanie stopy.

3) Jak często występują dolegliwości – sporadycznie czy codziennie?

Ból może pojawiać się raz–dwa razy w tygodniu, ale gdy schorzenie przejdzie w stan przewlekły, dolegliwości mogą występować codziennie i być bardzo uciążliwe.

4) Kogo dotyczy to schorzenie najczęściej?

Na stronie podano, że choroba częściej dotyczy kobiet – szacunkowo nawet ok. 8 razy częściej niż mężczyzn.

5) Co jest bezpośrednią przyczyną neuralgii Mortona?

W opisie wskazano ucisk nerwu podeszwowego przez więzadło poprzeczne (lub jego nadmierne rozciągnięcie i towarzyszący stan zapalny). Z czasem mogą pojawiać się też zmiany zwyrodnieniowe w obrębie śródstopia.

6) Jakie czynniki zwiększają ryzyko choroby Mortona?

Wymieniono m.in.:

  • haluksy,

  • płaskostopie poprzeczne,

  • palce młotkowate,

  • wrodzone wysokie podbicie lub wąskie przodostopie,

  • otyłość,

  • chodzenie w butach na wysokim obcasie,

  • zmiany okolicy nerwu (np. gangliony, tłuszczaki),

  • stany zapalne kaletek i torebek stawowych.

7) Dlaczego wysokie obcasy mogą nasilać problem?

Według strony niewygodne obuwie na obcasie może generować zwiększone naciski na śródstopie, co sprzyja podrażnieniu nerwu i dolegliwościom.

8) Jak diagnozuje się chorobę Mortona?

Wskazano konsultację u lekarza specjalisty (ortopedy) i badanie fizykalne, a w razie potrzeby badania dodatkowe:

  • RTG (żeby wykluczyć złamanie/zwichnięcie),

  • USG ortopedyczne lub rezonans magnetyczny (m.in. w celu wykluczenia stanów zapalnych tkanek miękkich w śródstopiu, np. kaletki/torebki stawowej).

9) Od czego zwykle zaczyna się leczenie?

Zwykle od leczenia zachowawczego, które obejmuje:

  • rehabilitację (przywracanie ruchomości przodostopia),

  • wykonanie specjalnych wkładek ortopedycznych, dopasowanych osobno do każdej stopy.

10) Jaką rolę mają wkładki ortopedyczne przy nerwiaku/neuralgii Mortona?

Na stronie opisano, że wkładki mają pomóc w odpowiednim rozłożeniu nacisków stóp na podłoże. Ich wykonanie poprzedza komputerowe badanie stóp (analiza nacisków w staniu i podczas chodu), bo dopiero na tej podstawie można je dobrze dopasować.

11) Co poza wkładkami jest ważne w leczeniu?

Istotne jest też wyeliminowanie czynników nasilających dolegliwości, np. rezygnacja z niewygodnego obuwia na obcasie, które obciąża śródstopie i uciska przodostopie.

12) Co jeśli leczenie zachowawcze nie pomaga?

W kolejnym kroku opisano możliwość zastosowania tzw. blokady, czyli iniekcji leku sterydowego w miejsce stanu zapalnego.

13) Kiedy rozważa się operację i na czym ona polega?

Jeśli działania zachowawcze nie przynoszą efektu, może być potrzebna interwencja chirurgiczna: wycięcie tkanek wywołujących ucisk albo wycięcie całego nerwu. W opisie podkreślono, że rehabilitacja po zabiegu zwykle jest szybka, a efekty potrafią utrzymywać się długo, ale schorzenie może nawracać.

14) Czy choroba Mortona może wracać?

Tak — na stronie zaznaczono możliwość nawrotów. W takiej sytuacji rozważa się ponowny zabieg lub intensywną rehabilitację ukierunkowaną na rozluźnienie tkanek w okolicy śródstopia.

15) Kiedy najlepiej zgłosić się do specjalisty?

Jak najszybciej po pojawieniu się pierwszych objawów (np. mrowienia w śródstopiu) – rokowania są lepsze, gdy leczenie zaczyna się w pierwszym stadium schorzenia.